Voorboortabel
Vind de juiste voorboormaat voordat je een draad tapt — voor metrisch (grof en fijn), UNC en UNF. Kies een reeks of zoek een maat op; elke waarde staat zowel in millimeters als in inches.
Hoe de voorboormaat wordt bepaald
Voordat je een inwendige draad tapt, boor je eerst een gewoon gat — de voorboor — en de maat daarvan bepaalt hoeveel draad er werkelijk gevormd wordt. De waarden hier zijn de standaard ~75%-draad-cijfers die elke werkplaats gebruikt: voor metrische draad is dat de nominale diameter min de spoed, afgerond op de dichtstbijzijnde echte boor; voor UNC en UNF is het de standaard gepubliceerde boor per maat. Een 75%-draad is de gulden middenweg — bijna zo sterk als een volle draad, maar veel makkelijker te tappen zonder de tap te breken. Alles wordt in je browser berekend; er wordt niets ergens naartoe verstuurd.
Wat is een “voorboor”?
Het is de boor waarmee je het gat maakt voordat je er een tap doorheen draait om de draad te snijden. Te klein en de tap loopt vast of breekt; te groot en de draad wordt ondiep en zwak. Deze tabel geeft de maat die tussen die twee balanceert.
Waarom 75%-draad en niet 100%?
Een volle 100%-draad is maar marginaal sterker maar drastisch moeilijker te tappen — het verdrievoudigt ruwweg de snijkracht en is de klassieke manier om een tap in een gat te breken. Bij 75% behoud je ongeveer dezelfde praktische sterkte met veel minder risico, en daarom is het de werkplaatsstandaard.
Mijn borenset heeft niet precies die maat — wat nu?
Gebruik de dichtstbijzijnde boor die je wel hebt. Een haartje groter geeft een iets lager draadpercentage (makkelijker tappen, een tikje zwakker); een haartje kleiner geeft meer draad maar een zwaardere snede. Voor de meeste klussen is beide kanten van de vermelde maat prima.
Dekt dit ook doorgangsgaten (clearance holes)?
Nee — dit zijn voorboren, voor het tappen van draad. Een doorgangsgat, waar een bout gewoon doorheen gaat, wordt iets groter geboord dan de nominale diameter van de bout (doorgaans 0.5–1 mm extra voor metrisch) en wordt niet getapt.
Metrisch of imperial — welke boor koop ik nu echt?
Wat het beste past bij je tappen en voorraad. De tabel toont elke voorboor zowel in millimeters als in inches, zodat je kunt kiezen uit een metrische borenset of een imperial nummer-/letter-/breukenset — wat er ook op je werkbank ligt.
Deze calculator geeft je een startpunt — controleer de uitkomst altijd tegen de echte limieten van je machine en de gegevens van je gereedschapsfabrikant. Begin met een lichte testpas en werk geleidelijk op tot je de sweet spot vindt: rustig draaien, geen trillingen, geen ratelen. Klem je werkstuk stevig vast en draag de juiste bescherming — een veiligheidsbril, gehoorbescherming, handschoenen die passen bij het materiaal, en kleding die niet vast kan raken in bewegende delen.
De juiste boring kiezen
De tabel geeft de standaardboor voor ongeveer 75% draad, en dat is in verreweg de meeste gevallen het goede antwoord. Het is de moeite waard te weten wanneer niet. In een zacht materiaal als aluminium of messing kun je iets kleiner gaan voor een vollere, sterkere draad, omdat de tap er makkelijk doorheen snijdt. In taai roestvast of een harde legering ga je juist de andere kant op: een iets grotere boor haalt belasting van de tap, en een tap die in een bijna afgewerkt stuk afbreekt is een veel duurdere vergissing dan een draad op 65% in plaats van 75%.
Blinde gaten hebben extra diepte nodig
Een tap kan geen volledige draad snijden tot helemaal op de bodem van een gat: de aansnijding aan zijn punt moet ergens heen, en de spanen kunnen nergens naartoe. Boor een blind gat dieper dan de draad die je nodig hebt — een paar millimeter voorbij de laatste bruikbare draad is een verstandig minimum — en ruim de spanen gaandeweg op in plaats van pas aan het eind. Moet de draad tot dicht bij de bodem lopen, begin dan met een aansnijtap en werk af met een grondtap.
De sterkte zit niet in de diepte
De reflex is om zo diep mogelijk te tappen. In de praktijk is een draad die over ongeveer anderhalve boutdiameter in staal grijpt al sterker dan de bout zelf: daarvoorbij breekt de bout eerder dan dat de draad uittrekt, dus extra diepte levert niets op. In aluminium reken je om dezelfde reden op ruwweg twee diameters. De juiste boormaat en een rechte uitlijning zijn veel meer waard dan diepte — een draad die scheef is aangesneden blijft zwak, hoe diep hij ook gaat.
